Учи да опажуваш · Што учиш

Што се вежба на работилницата

Важно: работилниците се одржуваат само на германски.

Еден круг во пет чекори: едно прашање, запишување, две минути со себе, преиспитување, ново прашање. Покрај тоа пример како од прашање со да или не настанува прецизен одговор, и што се додава вториот ден.

Кругот, секогаш ист

Седиш спроти друг човек. Вежбате во парови, а текот се повторува неколку пати.

Прво поставуваш едно единствено прашање за човекот спроти тебе. Што опажуваш, го запишуваш, и тоа кај другиот, не кај тебе. Потоа си две минути со себе, без да размислуваш за опаженото. Потоа погледнуваш што си запишал и го преиспитуваш.

Петтиот чекор ја прави вежбата. Не проверуваш дали старото уште важи. Земаш нов лист и го поставуваш прашањето уште еднаш.

Зборовите на Рико

Тоа значи, да не проверувате дали она што сте го виделе е сѐ уште исто, туку да си го поставите прашањето одново.

Рико Брунер, работилница

Така гледаш дали твојот поглед се променил, останал ист или нешто се додало. Оваа техника не ја измислив за работилницата. Се појави кај мене самиот, кога забележав дека со самото опажување не одам понатаму. Оттогаш прашувам одново и одново од почеток: на што не сум помислил?

Прашањето што го вежбаме

Зборовите на Рико

Прашањето е: колку е некој среќен? Или каде е несреќен? И потоа уште да се обидете, ако има време, да откриете: дали тој самиот е одговорен за својата среќа или не? Ограничете се на овие прашања.

Рико Брунер, работилница

Зад тоа стои првото разгранување на секоја анализа: предизвикано од себе или однадвор? Дали некој е среќен затоа што научил да биде среќен или затоа што токму сега е вљубен? Повеќе во Учи да разликуваш.

Притоа не станува збор за тоа да навлезеш длабоко во она што некому му е тешко. Остануваш кај прашањето. Тоа воопшто не е толку лесно. Не се бара ни твојата разумна мисла, туку твоето чувство во стомакот. Ако дојде одговор што си го смислил однапред, на работилницата често велам: тоа е рационален одговор. Прашањето е емоционално.

Како од прашање со да или не настанува прецизен одговор

Еднаш го покажав тоа на една учесничка. Друга учесничка одговараше од своето опажување. Прашањето беше едноставно: дали ѝ прави добро вечерва да оди на трчање?

Прво го дотеруваме траењето, чекор по чекор. Потоа начинот: интензивно или лесно? Потоа доаѓа прашањето што најлесно го испушташ: дали може да се држи до триесет минути или сепак ќе направи повеќе? Траење што одговара малку помага ако личноста не се држи до него.

Зборовите на Рико

И тоа е: дали ѝ прави добро? Да, не? Добро, ако не, зошто не? Што може да направи за сепак да ѝ прави добро.

Рико Брунер, работилница

На крајот веќе немаше одговор со да или не. Одговорот гласеше: да, но само лесно трчање, такво што не ја преоптоварува. Притоа ми е важно: не му кажуваме на другиот што треба да прави. Тоа е вежба во поставување прашања и нивно дотерување.

Зошто запишуваш

Она што сакаш да го запомниш, зафаќа место во главата. Тогаш останува помалку за опажувањето. Затоа запишуваш што гледаш. Тоа те растоварува и побрзо напредуваш. И јас самиот така правам: на секоја сесија цртам едноставно човече од цртички и на него запишувам што гледам.

Што се додава вториот ден

Вториот ден минуваме низ едно енергетско поле онака како што го правам на секоја сесија: од горе надолу. Прво поглед на целината. Потоа главата, срцето, стомакот, колената и на крај стапалата, каде што се гледа темелот.

Покрај тоа има три прашања за другиот. Каде има области што се скинати или блокирани? Колку е издржливо полето, на скала од 1 до 10? И како реагира на промени? Овој пат не го задржуваш за себе она што го опажуваш. Другите му кажуваат на човекот спроти нив што виделе и бараат негова повратна информација. Повеќе во Кога кажуваш што опажуваш.

Шемата помага при подредувањето. Но не смее да стане престрога. Кој секој човек го поминува точно еднакво, добива погрешни резултати, затоа што секој човек е различен.

Кога при вежбањето не доаѓа ништо

Тогаш тоа е во ред. Не се ставај под притисок, не се напрегај. Две работи често помагаат. Ако опажувањето е тука, но нејасно, земи скала од 1 до 10: 1 значи речиси го нема, 10 значи многу силно. А ако се обидуваш нешто да видиш или разумно да го изведеш, затвори ги очите и внимавај какво чувство е. Повеќе во Кога не опажуваш ништо.

Проверка потоа

Не се проверува за време на вежбата, туку потоа. И тоа го вежбаме во двата дена.

Зборовите на Рико

човек по анализата на опажувањето дополнително да размисли: дали беше точно или не? И ако не беше точно, да не каже: значи, лош сум, туку да се праша: „Зошто?“ И така всушност се одвива процес на учење.

Рико Брунер, работилница

Кај моите сопствени грешки никогаш не ме интересираше пред сѐ како би било точно. Ме интересираше зошто сум протолкувал погрешно.

За секоја ситуација истата вежба

Вежбата е иста за сите, без разлика дали сега минуваш низ тежок период, сакаш да го задржиш она што си го нашол или сакаш да го развиваш своето опажување. Кој доаѓа втор или трет пат, ги прави истите кругови и секој пат ги разбира поинаку. Основната вежба меѓу круговите ќе ја најдеш во Да бидеш со себе.

Чести прашања

Што ако мојот одговор е погрешен?

Тогаш сепак си вежбал. Вежбата не бара повеќе. Потоа се прашуваш зошто не беше точно и учиш од тоа.

Зошто само едно прашање?

За да видиш како твојот поглед кон тоа едно прашање се менува од круг до круг. На работилницата за тоа велам: ограничете се на ова прашање.

Зошто да не проверам дали првото уште важи?

Затоа што тогаш потврдуваш наместо одново да погледнеш. Кој одново го поставува прашањето, полесно го наоѓа она што првиот пат го превидел.

Дали му кажувам на другиот што сум опажил?

Првиот ден не. Вториот ден за три прашања да, со повратна информација. Повеќе во Кога кажуваш што опажуваш.

Дали ми треба посебен лист или образец?

Не. Доволен е празен лист. Вториот ден добиваш лист со текот од горе надолу.

Што најчесто ги попречува вежбите, ќе најдеш во Зошто и доброто опажување може да згреши.